یادداشت وزیر اسبق اقتصاد در پی شهادت دکتر علی لاریجانی

فرهنگ اقتصاد _بنده خدا به خدا پیوست، عبارتی کوتاه اما عمیق. با دیدن این عبارت، جمله معروف عارف بالله آیه‌الله حسن‌زاده آملی در ذهن به خلجان آمد، سعی کنید عبد باشید نه عابد.

(نقل به مضمون). شهید عاقل ما چه زیبا عنوانی را برگزید، به‌ویژه این‌که آن شهید با تلاش عقلانی و اعمال عبادی به مرتبتی رسیده بود که شایسته عنوان بندگی حق را پیدا کرده بود.

سابقه معاشرت اینجانب با زنده‌یاد خیلی تاریخی و قدیمی نیست، به‌رغم این‌که ایشان از خاندان مشهوری بود (خانواده آقا میرزا هاشم آملی) و برای مازندرانی‌ها هم، فردی نام آشنا، و برای ما بهشهری‌ها هم به‌خاطر داشتن فامیل‌های معنون در شهر بهشهر و رستمکلا، دوست‌داشتنی‌تر بود، ولی ارتباط نزدیکی با هم نداشتیم. بلکه در دورانی که در غیاب رئيس سازمان برنامه و بودجه به نیابت از دولت در دفاع لوایحی مانند بودجه، برنامه توسعه ششم، احکام دائمی توسعه و مانند آن به مجلس می‌رفتم، به‌ناچار ارتباط با ایشان که ریاست مجلس را عهده‌دار بود، برقرار شد. اما دیرزمانی نگذشت که ارادتم به ایشان مسیری رو به رشد را طی کرد، به‌گونه‌ای که احساس می‌کردم آقای دکتر لاریجانی را نمی‌توان بر اساس نقل قول‌های دیگران قضاوت کرد، او فراتر از آنچه که شنیده و خوانده بودم بود، فردی؛ عاقل به معنی جامع آن، معتدل و فارغ از قالب‌های حزبی و گروهی، با هوش و درک بالا در فهم نکات، با قدرت بالای شنوندگی در مقابل گویندگی. و چه با دقت بود در مواقعی که احساس می‌کرد شنیدن و پی‌گیری برخی نکات، پایدارکننده منافع ملی است، در چنین هنگامه‌هایی به‌صورت جدی جایگاه حزبی و گروهی خرد را به فراموشی می‌سپرد، این مهم را نه برای یک بار، بلکه به دفعات غیر قابل شمارش، نظاره‌گر بودم.

برای این‌که نکته‌ای به ایشان منتقل شود نیاز نبود زیاد استدلال کنید، کافی بود مختصر و کوتاه به واژگان کلیدی اشاره می‌کردید، سریع‌تر از تصور به نتیجه می‌رسید و با جدیت برای تحقق یافته‌ای که عقلایی، منطقی و متناسب با منافع ملی بود، تلاش می‌کرد. چه زیبا بود که در مقابل مخالفین پرادعا و کم‌توجه که سعی می‌کردند، با استناد به مباحث خاص یا مسائل گروهی مانع از پی‌گیری او شوند، به جمله معروف خود متوسل می‌شد، یک مختصر عقلی هم برای ما قائل باشید؟؟!!
همین ویژگی‌ها باعث شد که کارهای بزرگی را در دوره‌های مدیریتی خود انجام دهد، آنچه که اینجانب در دوره کوتاه ارتباط نزدیک با ایشان به‌خاطر دارم بسیار زیاد است، مانند رفتارهای مدیریتی‌ای که در بررسی لوایح مهم مانند بودجه، برنامه توسعه و احکام دائمی توسعه و … در صحن مجلس داشت، تا ضمن حفظ حقوق نمایندگان، خروجی مجلس به گونه‌ای باشد، که برای دستگاه‌های اجرایی کارگشا و برای مردم منفعت‌رسان باشد. یا شیوه‌های مدیریتی ویژه‌ای که در احیاء روابط ایران و چین، و نیز تهیه و تدوین برنامه جامع همکاری‌های ایران و چین داشت و یا هوشنمدی خیره‌کننده‌ای که در جلسات شورای عالی هماهنگی اقتصادی در مواجهه با مشکلات و پیشنهادها داشت، هرگز فراموش شدنی نیست. حیف که در این یادداشت کوتاه، حوصله بیان تفصیلی موارد بالا و سایر موارد نیست. ان شاءالله فرصتی باشد تا تجربه‌آموزی لازم از سبک مدیریتی و جامعیت فکری او صورت گیرد.

او به حق به آنچه شایسته‌اش بود دست پیدا کرد. اما، افسوس که برخی از کج فهمی‌ها، مانع از آن شد که ایران عزیز ما از شایستگی‌های آن عالم مقتدر مانند؛ مدیر متعادل، عقلانی، خدمات ارزنده و تدابیر تعیین‌کننده، و کلام گرم و موثر او به‌صورت بایسته‌تر در عرصه‌های مدیریتی مناسب‌تر بهره‌مند شوند، ولی سپاس خدای را که آن قائد شهید درخواست رئیس جمهور پزشکیان را برای انتصاب ایشان به‌عنوان دبیر شعام بپذیرد، تا دوباره فرصت خاصی برای عروج او در مرتبت راضیه مرضیه فراهم شود.

یاد او که، مدت‌ها شهید بود و در جنگ رمضان شهید شد، گرامی و راه‌شان پررهرو

فرهاد دژپسند
۲۹ اسفند ۱۴۰۴